AI පරාදයි? මිනිස් මොළයේ සෛල වලින් හදන "ජීවී පරිගණක" (Bio-Computers) ගැන සම්පූර්ණ විස්තරය! 🧠🔌

අපි මේ දවස්වල උදේ හවස කතා කරන්නේ AI (Artificial Intelligence) ගැනනේ. ChatGPT, Gemini, Claude වගේ AI වලට පුළුවන් දේවල් දැක්කම අපිට පිස්සු හැදෙනවා. අද වෙනකොට කෝඩින් කරන්න, Assignment කරන්න, ෆොටෝ ජෙනරේට් කරන්න විතරක් නෙමෙයි, මිනිස්සුන්ගේ රස්සා පවා අහිමි කරන්න මේ AI වලට පුළුවන් වෙලා තියෙනවා.

ඒත් ඔයා දන්නවද, මේ AI රැල්ලට යටින් ඊටත් වඩා භයානක, අතිශය රහසිගත සහ පුදුම හිතෙන අලුත් තාක්ෂණයක් ලෝකේ ප්‍රධාන පෙළේ විද්‍යාගාර ඇතුලේ හැදෙනවා කියලා? මේක දැක්කම AI කියන්නේ නිකන්ම නිකන් සෙල්ලම් බඩුවක් කියලා ඔයාට හිතෙයි.

විද්‍යාඥයෝ කණ්ඩායමක් තීරණය කළා, "ඇයි අපි පරිගණකයක් ලවා මොළයක් විදියට හිතන්න (AI) පුරුදු කරන්නේ? මේකට කොච්චර කරන්ට් එකක්, කොච්චර ඩේටා ප්‍රමාණයක් ඕනෙද? ඇයි අපිට බැරි කෙලින්ම මනුස්ස මොළයක් පාවිච්චි කරලා පරිගණකයක් හදන්න?" කියලා. 🤯

ඔව්, ඔයා හරියටම දැක්කා. මේක Sci-Fi ෆිල්ම් එකක් නෙමෙයි. Matrix, Terminator වගේ ෆිල්ම් වල තිබ්බ දේවල් අද හැබැවක් වෙලා. සිලිකන් චිප්ස් (Silicon Chips) වෙනුවට සැබෑ මිනිස් මොළයේ සෛල (Human Brain Cells) පාවිච්චි කරලා හදන මේ පරිගණක වලට කියන්නේ Organoid Intelligence (OI) නැත්නම් Bio-Computers (ජීවී පරිගණක) කියලා.

අද KP Tech Gear හරහා අපි ලංකාවේ කවුරුත් තාම හරියට කතා කරපු නැති, අපේ අනාගතය සම්පූර්ණයෙන්ම වෙනස් කරන මේ අද්භූත තාක්ෂණය ගැන, පතුලටම බැහැලා බලමු. කෝපි එකකුත් හදාගෙනම වාඩිවෙන්න, මොකද මේක කියෙව්වට පස්සේ ඔයාගේ ඔලුවත් ටිකක් අවුල් වෙයි! 🥸🔬

1. මොකක්ද මේ Organoid Intelligence (OI) කියන්නේ? 🧬

සරලවම කිව්වොත්, OI කියන්නේ ජීව විද්‍යාව (Biology) සහ පරිගණක විද්‍යාව (Computing) එකට එකතු කරන තැනයි. අපි දන්න සාමාන්‍ය පරිගණකයක් දුවන්නේ Microchip එකකින්නේ. ඒකේ ඇතුලේ තියෙන්නේ ට්‍රාන්සිස්ටර් (Transistors) බිලියන ගාණක්. හැබැයි මේ Bio-Computer එකක් දුවන්නේ Brain Organoid එකකින්. ඒකේ තියෙන්නේ සිලිකන් ට්‍රාන්සිස්ටර් නෙමෙයි, සජීවී නියුරෝන (Neurons) සහ ග්ලියල් සෛල (Glial cells).

🧠 මොකක්ද මේ Organoid (ඔර්ගනොයිඩ්) කියන්නේ?

මේක අහපු ගමන් ගොඩක් අයට හිතෙන්නේ, "අප්පටසිරි, එතකොට මේ කොම්පියුටර් හදන්න කාගෙහරි ඔලුවක් පලලා මොළයක් එලියට ගන්නවද?" කියලා. නෑ, එහෙම කරන්නේ නෑ.

විද්‍යාඥයෝ කරන්නේ හරිම පුදුම වැඩක්. එයාලා සාමාන්‍ය මනුස්සයෙකුගේ හමේ සෛල (Skin Cells) ටිකක් ගන්නවා. ඊටපස්සේ ඒ සෛල වලට විශේෂ රසායනික ද්‍රව්‍ය (Yamanaka factors) එකතු කරලා, ඒ සෛල වලට තමන් කවුද කියන එක අමතක කරවනවා. එතකොට ඒ හමේ සෛල, Stem Cells (ප්‍රාථමික සෛල) බවට පත්වෙනවා. මේ Stem cells වලට පුළුවන් ඇඟේ ඕනෑම අවයවයක් බවට පත්වෙන්න.

ඊට පස්සේ විද්‍යාගාරයක් ඇතුලේ (Petri Dish එකක) විශේෂ පෝෂක දියරයක් ඇතුලේ මේ සෛල වලට "මොළයේ සෛල" බවට වර්ධනය වෙන්න උපදෙස් දෙනවා. මාස කිහිපයක් යද්දි මේ සෛල ගොඩ ගැහිලා, ත්‍රිමාණව (3D) වර්ධනය වෙලා, හරියටම අපේ මොළයේ තියෙන ස්නායු ජාලය (Neural Network) වගේම ක්‍රියාත්මක වෙන කුඩා "මොළ කෑල්ලක්" (Mini-Brain) හැදෙනවා. මේකට තමයි Organoid කියන්නේ. මේක පියවි ඇහැට පේන්නේ පෑන් තුඩක් තරම් පොඩි තිතක් වගේ. හැබැයි ඒ පුංචි තිත ඇතුලේ නියුරෝන මිලියන ගාණක් එකිනෙක සම්බන්ධ වෙලා තියෙනවා!

අපි AI වලට පාවිච්චි කරන Artificial Neural Networks (ANN) හදලා තියෙන්නේ අපේ මොළයේ ආකෘතිය බලාගෙනනේ. ඉතින් විද්‍යාඥයෝ හිතුවා "කෘතිමව මොළයක් වගේ වැඩ කරන සොෆ්ට්වෙයාර් හදනවට වඩා, සැබෑ මොළයම හදලා ඒකට සොෆ්ට්වෙයාර් එකක් වගේ වැඩ කරන්න දුන්නොත් මොකද වෙන්නේ?" කියලා. අන්න ඒ සංකල්පයේ ප්‍රතිඵලය තමයි මේ OI කියන්නේ.

2. මොළ කෑල්ලක් කොහොමද කොම්පියුටර් එකක් වෙන්නේ? (The Mechanism) 🔌🧠

නිකන්ම වීදුරු භාජනයක මොළ කෑල්ලක් වවලා තිබ්බට ඒක පරිගණකයක් වෙන්නේ නෑ. පරිගණකයක් වෙන්න නම් ප්‍රධාන දේවල් 3ක් වෙන්න ඕනේ: Input (දත්ත ඇතුලත් කිරීම), Processing (සැකසීම), සහ Output (ප්‍රතිඵලය ලබා දීම).

අපේ ඇඟේ නම් ඇස්, කන් වලින් Input එක මොළයට යනවා. කටින්, අත් වලින් Output එක දෙනවා. හැබැයි වීදුරු භාජනයක තියෙන මේ Mini-Brain එකට ඇස්, කන්, කටවල් නෑනේ. ඉතින් කොහොමද අපි මේකට Data දෙන්නේ?

මේකට පාවිච්චි කරන තාක්ෂණය තමයි Micro-Electrode Arrays (MEAs). මේක හරියටම කිව්වොත් ජීව විද්‍යාව සහ ඉලෙක්ට්‍රොනික්ස් අතර තියෙන පාලමයි.

• 01. සම්බන්ධ කිරීම (The Hardware Connection): මේ පුංචි මොළය (Organoid) තියන්නේ ඉතාම සියුම්, මයික්‍රෝස්කොපික් මට්ටමේ ඉලෙක්ට්‍රෝඩ (Electrodes) දහස් ගාණක් තියෙන විශේෂිත සිලිකන් චිප් එකක් උඩ. මේ මොළයේ තියෙන නියුරෝන අඬු (Dendrites and Axons) අර ඉලෙක්ට්‍රෝඩ වටේ එතිලා ස්වභාවිකවම සම්බන්ද වෙනවා. මේක හරියට මොළයට කෙලින්ම ගහපු USB කේබල් ගොඩක් වගේ.
• 02. දත්ත යැවීම (The Input): පරිගණක භාෂාව (0 සහ 1) කෙලින්ම මොළයට තේරෙන්නේ නෑ. ඒ නිසා සාමාන්‍ය පරිගණකයකින් දෙන දත්ත, විශේෂිත AI සොෆ්ට්වෙයාර් එකක් හරහා විද්‍යුත් සංඥා (Electrical Spikes) බවට පරිවර්තනය කරනවා. අපේ ඇස් වලින් මොළයට සිග්නල් යන්නෙත් මේ විද්‍යුත් සංඥා විදියටමයි. මේ සංඥා අර චිප් එකේ තියෙන ඉලෙක්ට්‍රෝඩ හරහා Organoid එකේ සෛල වලට යවනවා.
• 03. සකස් කිරීම (The Processing): සිග්නල් එක මොළයට ආවම, එතන තියෙන නියුරෝන මිලියන ගාණ එකිනෙකට කතා කරන්න පටන් ගන්නවා (Synapses Fire වෙනවා). මේක හරියටම අපේ මොළේ ඇතුලේ අපි හිතනවා වගේම ක්‍රියාවලියක්. කෘතිම AI එකක් වගේ Linear විදියට නෙමෙයි, මේ සෛල ත්‍රිමාණව, ඉතාම සංකීර්ණ රටාවලට Data සකස් කරනවා.
• 04. උත්තරය ගැනීම (The Output): දත්ත සකස් කරලා ඉවර උනාම, මොළය තමන්ගේම විද්‍යුත් සංඥා රටාවක් (Response pattern) නිකුත් කරනවා. අර චිප් එකේ තියෙන ඉලෙක්ට්‍රෝඩ වලින්ම ඒ සංඥාව ආපහු කියවලා, සාමාන්‍ය පරිගණකයකට තේරෙන 0 සහ 1 භාෂාවට හරවලා උත්තරේ එලියට ගන්නවා.

3. වීදුරු භාජනයක තිබුණු මොළය Game ගැහුව හැටි! 🎮 (The Pong Experiment)

මේ ඔක්කොම අහද්දි ඔයාට හිතෙයි "මේවා කොහේ හරි ලෝකේ තියෙන පට්ටපල් බොරු තියරි වෙන්න ඇති" කියලා. නෑ! මේක ප්‍රායෝගිකව ඔප්පු කරලා ඉවරයි.

ඕස්ට්‍රේලියාවේ Cortical Labs කියන ආයතනය මෑතකදී ලෝකයම හොල්ලපු පර්යේෂණයක් කළා. එයාලා මේ තාක්ෂණය පාවිච්චි කරලා හැදුවා "DishBrain" (පිඟානක තියෙන මොළය) කියලා සිස්ටම් එකක්. මේකෙදි එයාලා අර මනුස්ස සෛල වලින් හදපු Organoid එකට පරණම ආකේඩ් ගේම් එකක් වෙන Pong Game එක (තිරයේ දෙපැත්තට බෝලයක් පිත්තකින් එහා මෙහා යවන ගේම් එක) සම්බන්ධ කළා.

ඒ මොළය ගේම් එක ගහන්න ඉගෙන ගත්තේ කොහොමද?

මේක තේරුම් ගන්න එක තමයි මේ ලිපියේ තියෙන රසවත්ම කොටස.

1. බෝලය පෙන්වීම: මොළයට ඇස් නෑනේ. ඉතින් බෝලේ තිරයේ දකුණු පැත්තෙන් එනවා නම්, විද්‍යාඥයෝ චිප් එකේ දකුණු පැත්තේ ඉලෙක්ට්‍රෝඩ වලින් මොළයට කරන්ට් එකක් (සිග්නල් එකක්) යැව්වා. බෝලේ වම් පැත්තෙන් එද්දි වම් පැත්තෙන් සිග්නල් එක යැව්වා.
2. පිත්ත හැසිරවීම: පිත්ත උඩට පල්ලෙහාට ගෙනියන්න ඕන වුනාම, මොළය විසින් අදාළ ඉලෙක්ට්‍රෝඩ වලට සිග්නල් නිකුත් කළා. ඒ නිකුත් කරන සිග්නල් එක අනුව ගේම් එකේ පිත්ත උඩට පල්ලෙහාට ගියා.

හැබැයි මුලදී මේ මොළය පිස්සු කෙලියා! බෝලේ එනවා, පිත්ත කොහේටදෝ යනවා. කිසිම තේරුමක් නැතුව සිග්නල් නිකුත් කළා. එතකොට කොහොමද විද්‍යාඥයෝ මේකට "බෝලේට හරියට ගහපන්" කියලා ඉගැන්නුවේ? මෙතනදි තමයි Karl Friston ගේ Free Energy Principle (නිදහස් ශක්ති මූලධර්මය) පාවිච්චි කලේ.

🧠 දඬුවම සහ තෑග්ග (The Biological Reward System)

ඕනෑම ජීවී සෛලයක් (මනුස්සයෙක් වුනත්, සතෙක් වුනත්, සෛලයක් වුනත්) හැමතිස්සෙම කැමති "පිළිවෙලට/සාමකාමීව/අනාවැකි කියන්න පුළුවන්" (Predictable) පරිසරයක ජීවත් වෙන්න. අවුල් සහගත, ඝෝෂාකාරී (Chaotic) දේවල් වලට ජීවීන් කැමති නෑ.

විද්‍යාඥයෝ මේ න්‍යාය පාවිච්චි කළා:
❌ මොළය බෝලේ මිස් කරපු හැම පාරම: එයාලා මොළයට "අවුල් සහගත, ඝෝෂාකාරී" විද්‍යුත් සංඥා (White noise) යැව්වා. මොළයේ සෛල මේකට මාර අකමැතියි. ඒවා Stress වෙනවා.
✅ මොළය හරියට බෝලේට පිත්තෙන් ගැහුවොත්: විද්‍යාඥයෝ මොළයට යවන අවුල් සහගත සිග්නල් එක නවත්තලා, ඉතාම "පිළිවෙල, සන්සුන්" සිග්නල් එකක් යැව්වා.

අර අවුල් සහගත සිග්නල් එකෙන් බේරිලා, සන්සුන් සිග්නල් එක ගන්න ඕන නිසාම (හේතුව ජීවී සෛල වල ස්වභාවය), මේ කුඩා මොළය තමන්ගේ නියුරෝන ජාලය වෙනස් කරගෙන විනාඩි 5ක් වගේ කෙටි කාලයක් ඇතුලත හරියටම බෝලේට ගහලා ගේම් එක දිනන්න ඉගෙන ගත්තා!

හිතලා බලන්න! අද තියෙන සුපිරිම AI එකකට (DeepMind වගේ) මේ ගේම් එක මුල ඉඳන් ඉගෙන ගන්න දහස් ගාණක් මැච් ගහන්න ඕනේ. පැය ගාණක් ට්‍රේන් කරන්න ඕනේ. හැබැයි මේ ඇහැක් කණක් නැති, වීදුරු භාජනයක තියෙන සෛල ගුලියක් විනාඩි 5න් ඒක ඉගෙන ගත්තා! ඒකයි මේ තාක්ෂණය ලෝකය හොල්ලන්නේ.

4. ඇයි මේක Silicon Chips වලට වඩා මෙච්චර හොඳ? ⚡ (The AI Energy Crisis)

අපිට දැනටමත් M3, Core i9, Ryzen 9 වගේ සුපිරි Processor තියෙනවනේ. NVIDIA H100 වගේ AI ට්‍රේන් කරන පිස්සු හැදෙන චිප්ස් තියෙනවනේ. එහෙනම් මොකටද මේ විද්‍යාගාර අස්සේ මොළ වවන්නේ?

උත්තරය සරලයි: සාමාන්‍ය පරිගණක වල සීමාවට අපි දැන් ඇවිත් ඉවරයි (End of Moore's Law), සහ කෘතිම AI කියන්නේ ලෝකේ විනාශ කරන බලශක්ති පිසාචයෙක්!

සාධකය (Feature)	Silicon Computers (AI) 💻	Bio-Computers (Human Brain) 🧠
ඉගෙනීමේ හැකියාව (Learning / Data)	බළලෙක් අඳුරගන්න පූසන්ගේ ෆොටෝ මිලියන ගාණක් බලන්න ඕනේ.	පූසන්ව දෙතුන් වතාවක් දැක්කම ජීවිත කාලෙටම අඳුරගන්නවා. (Few-shot learning)
බලශක්ති පරිභෝජනය (Power Usage)	ලෝකේ ලොකුම සුපිරි පරිගණකය (Frontier) දුවන්න මෙගාවොට් 21ක් (21 Megawatts) ඕනේ!	මිනිස් මොළය ඔය ඔක්කොම කරන්නේ වොට් 20ක (20W) බලයකින්! ඒ කියන්නේ පොඩි LED බල්බ් එකක් පත්තු වෙන කරන්ට් එකෙන්. 🍃
ගබඩා කිරීම (Storage)	මතකය තියෙන්නේ Hard Disk/RAM වල (වෙනම තැනක).	මතකයයි, ප්‍රොසෙසර් එකයි දෙකම එකයි! නියුරෝන වලම දත්ත ගබඩා වෙනවා. ඇස්තමේන්තු කරන්න බැරි තරම් ධාරිතාවක් තියෙනවා (පෙටාබයිට් 2.5ක් පමණ).
ක්‍රියාකාරීත්වය (Architecture)	Von Neumann Architecture (එකවර කරන්න පුළුවන් වැඩ සීමිතයි, දත්ත එහා මෙහා යවද්දී හිරවෙනවා - Bottleneck).	සම්පූර්ණයෙන්ම Parallel Processing. බිලියන 86ක් නියුරෝන එකවර වැඩ කරනවා.

ඔයා දන්නවද ChatGPT-4 වගේ මොඩල් එකක් ට්‍රේන් කරන්න ඇමරිකාවේ තියෙන න්‍යෂ්ටික බලාගාරයකින් මාසයක් පුරා දෙන කරන්ට් එකට සමාන කරන්ට් එකක් වැයවෙනවා කියලා? මේ විදියට ගියොත් තව අවුරුදු 10කින් ලෝකේ තියෙන කරන්ට් එකෙන් බාගයක්ම ඕන වෙන්නේ AI දුවවන්න.

අන්න ඒ නිසයි විද්‍යාඥයෝ මේ Bio-Computers වලට යන්න හදන්නේ. අපේ මොළය ඊයේ රෑ කාපු කොත්තු එකෙන් ලැබුණු ශක්තියෙන්, ලෝකේ තියෙන කිසිම සුපිරි පරිගණකයකට කරන්න බැරි තරම් සංකීර්ණ ගණනය කිරීම්, හැඟීම්, තීරණ ගැනීම් ඔක්කොම කරනවා වොට් 20කින්! අන්න ඒ කාර්යක්ෂමතාවය (Efficiency) තමයි අපිට ඕනේ කරන්නේ.

5. කොහොමද මේ කොම්පියුටර් "පණපිටින්" තියාගන්නේ? 🩸 (Microfluidics)

සාමාන්‍ය ලැප්ටොප් එකක් ප්ලග් එකට ගහලා චාජ් කරන්න පුළුවන්නේ. හැබැයි මේ Organoid Intelligence කොම්පියුටර් ප්ලග් එකට ගහන්න බෑ. මේවා සජීවී සෛල. ඉතින් මේවට කරන්ට් එකක් දීලා හරියන්නේ නෑ, මේවට කන්න දෙන්න ඕනේ!

විද්‍යාඥයෝ මේ සෛල වලට පෝෂණය දෙන්න පාවිච්චි කරන්නේ Microfluidics කියන තාක්ෂණය. මේක හරියට පරිගණකය ඇතුලේ දුවන කෘතිම රුධිර සංසරණ පද්ධතියක් වගේ. ඉතා කුඩා නාල (Micro channels) හරහා මේ Organoid එකට අවශ්‍ය:

• ඔක්සිජන්
• ග්ලූකෝස් (සීනි - ශක්තිය සඳහා)
• ඇමයිනෝ අම්ල සහ ඛනිජ ලවණ
• නියුරෝට්‍රාන්ස්මිටර්ස් (උදා: ඩොපමින්, සෙරටොනින්)

මේවා නොකඩවා සපයන්න ඕනේ. ඒ වගේම සෛල වලින් පිට කරන අපද්‍රව්‍ය (CO2 වගේ දේවල්) අර පද්ධතිය හරහාම අයින් කරන්නත් ඕනේ. හරියටම කිව්වොත් මේ කොම්පියුටර් එකක් දුවන්නේ ICU එකක ඉන්න ලෙඩෙක්ට සේලයින් දෙනවා වගේ වැඩපිළිවෙලකින්!

තව ප්‍රශ්නයක් තමයි මේවට ලෙඩ හැදෙන එක. බැක්ටීරියාවක් හරි වෛරස් එකක් හරි මේ කොම්පියුටර් එකට ඇතුල් වුනොත් (Computer Virus නෙමෙයි, ඇත්තම ලෙඩ හදන වෛරස්!), මුළු කොම්පියුටර් එකම කුණු වෙලා මැරිලා යනවා. ඒ නිසා මේවා තියාගන්න වෙන්නේ ඉතාම පිරිසිදු (Sterilized), උෂ්ණත්වය පාලනය කරපු (Incubators) ඇතුලේ.

6. මේ තාක්ෂණයෙන් අපිට තියෙන ප්‍රයෝජන මොනවද? 🚀

මේක නිකන්ම ගේම් ගහන්න හදන ජාතියක් නෙමෙයි. මේකෙන් ලෝකය වෙනස් වෙන ප්‍රධාන තැන් කිහිපයක් තියෙනවා:

1. වෛද්‍ය විද්‍යාවේ විප්ලවය (Medical Testing): අද කාලේ ඇල්සයිමර් (Alzheimer's), පාකින්සන් වගේ මොළයට හැදෙන ලෙඩ වලට බෙහෙත් හොයන්න ගොඩක් අමාරුයි. මීයෝ යොදාගෙන කරන පර්යේෂණ මිනිස්සුන්ට 100% ක් හරියන්නේ නෑ. හැබැයි මේ Organoid කියන්නේ මනුස්ස මොළයක්මනේ! ඉතින් ලෙඩෙකුගේ සෛල වලින් මේ වගේ Mini-Brain එකක් හදලා, ඒකට කෙලින්ම බෙහෙත් දීලා ටෙස්ට් කරන්න පුළුවන්. සත්තු මරන්න ඕනෙත් නෑ, ප්‍රතිඵලය 100% ක් නිවැරදියි!
2. ස්වයංක්‍රීය අලුත්වැඩියාව (Self-Repairing Computers): ඔයාගේ ලැප් එකේ බෝඩ් එක ෂෝට් වුනොත් ඒක විසි කරන්න වෙනවා. හැබැයි ජීවී සෛල වලට පුළුවන් තමන්වම සුවපත් කරගන්න (Healing). අනාගතයේ අභ්‍යවකාශ ගමන් වලට මේ Bio-computers යැව්වම, විකිරණ නිසා කොම්පියුටර් එක ඩැමේජ් වුනොත්, ඒක තනියම සෛල වර්ධනය කරගෙන රෙපෙයාර් වෙනවා.
3. සැබෑ කෘතිම බුද්ධිය (Artificial General Intelligence - AGI): අද තියෙන AI වලට "තේරුම් ගැනීමේ" හැකියාවක් නෑ. ඒවා කරන්නේ රටා (Patterns) කොපි කරන එක විතරයි. හැබැයි සැබෑ මිනිස් සෛල වලින් හදන AI එකකට පුළුවන් වෙයි මිනිස්සු වගේම තාර්කිකව හිතන්න, නිර්මාණශීලී වෙන්න සහ අලුත් දේවල් තනියම අවබෝධ කරගන්න.

7. මේක භයානකද? (The Dark Side & Ethics) 😱

මේ තාක්ෂණය එළියට එද්දිම ලෝකේ ඉන්න ප්‍රධාන පෙළේ දාර්ශනිකයෝ සහ විද්‍යාඥයෝ ලොකුම සදාචාරාත්මක (Ethical) ප්‍රශ්නයක් මතු කළා.

"මේ වගා කරන මොළ වලට කවදා හරි පණ ආවොත් (Consciousness / Sentience) මොකද වෙන්නේ?"

හිතන්න මෙහෙම දෙයක්. ඔයාගේ මේසෙ උඩ තියෙන "Bio-Computer" එක ඇතුලේ තියෙන්නේ සැබෑ මිනිස් නියුරෝන. ඒක වැඩ කරද්දී, ඒකට "මම ඉන්නවා" (I exist) කියන හැඟීම ඇතිවුණොත්? අපි ඒකට වයර් ගහලා කරන්ට් එක යවනකොට, දත්ත යවනකොට ඒකට "වේදනාව" (Pain) දැනෙන්න ගත්තොත්? අපි ගේම් එකක් ගහන්න කියලා ඒකට කරන්ට් එක වද්දද්දි, ඒ මොළය ඇතුලේ කෑගහලා අඬනවා නම්? 😨

මේක හරියට "Brain in a Vat" (භාජනයක ඇති මොළය) කියන දාර්ශනික සංකල්පය හැබැවක් වුනා වගේ. ඒ මොළයට ඇස් නෑ, කන් නෑ, කටක් නෑ කෑගහන්න. ඒක හිරවෙලා ඉන්නේ අන්ධකාරය සහ විද්‍යුත් සංඥා අතර විතරයි. මේක Digital Slavery (ඩිජිටල් වහල්භාවය) නෙමෙයි, Biological Slavery (ජීව විද්‍යාත්මක වහල්භාවය) කියලයි සමහරු කියන්නේ.

දැනට Johns Hopkins විශ්වවිද්‍යාලයේ (මේ පර්යේෂණ වල පෙරමුණේ ඉන්න තැනක්) විද්‍යාඥයෝ කියන්නේ, දැනට තියෙන Organoids හුඟක් පුංචි නිසා (සෛල මිලියන පනහක් විතර, ඒ කියන්නේ මදුරුවෙකුගේ මොළයක් තරම්), මේවට එහෙම "හැඟීම්" හෝ "විඥානයක්" දැනෙන්න බෑ කියලා.

හැබැයි අනාගතේදී සෛල බිලියන ගාණක් එකතු කරලා මනුස්සයෙකුගේ සයිස් එකටම මොළයක් හැදුවොත්? එදාට ඒක මැෂින් එකක්ද? නැත්නම් අයිතිවාසිකම් තියෙන "ජීවියෙක්ද"? ඒකට අකමැත්තෙන් වැඩ ගන්න එක මිනීමැරුමක් වෙනවද? මේවා තමයි අනාගතේ අපිට උත්තර හොයන්න වෙන ලොකුම ප්‍රශ්න!

අවසාන තීරණය: Bio-Computer යුගය එයිද? 🤔

Organoid Intelligence (OI) කියන්නේ තාම ළදරු අවධියේ (Infancy) තියෙන තාක්ෂණයක්. හෙට අනිද්දා ඔයාගේ ගෙදරට Silicon Chips අයින් කරලා මොළයක් ගෙනත් තියාගන්න වෙන එකක් නෑ. මේවා ලෝකෙට එන්න තව අවුරුදු 10ක් 20ක් යයි.

හැබැයි අනාගතේදී 100%ක් සිලිකන් හෝ 100%ක් ජීවී සෛල වෙනුවට, මේ දෙකම එකතු කරපු Hybrid Bio-Digital Computers (Cyborg Chips) එන්න ලොකු ඉඩක් තියෙනවා. ගණිතමය වැඩ (Maths/Logic) කරන්න සිලිකන් චිප් එකකුත්, තීරණ ගන්න, ඉගෙන ගන්න සහ නිර්මාණශීලී වැඩ කරන්න Biological Chip එකකුත් එකම ෆෝන් එක ඇතුලේ එන්න පුළුවන්.

තව අවුරුදු 20කින් ඔයා කඩේට ගිහින් "Intel Core Ultra Chip" එකක් ඉල්ලනවා වෙනුවට, "Neurological Cortex Processor v2.0" එකක් ඉල්ලලා, ඒකට දාන්න පෝෂක දියර පැකට් එකකුත් අරන් එන දවස වැඩි ඈතක නෙමෙයි!

ඔයා මොකද හිතන්නේ? 🧠💻

සජීවී මොළයක් තියෙන ලැප්ටොප් එකක් පාවිච්චි කරන්න ඔයා කැමතිද? නැත්නම් මේ තාක්ෂණය ලෝක විනාශයේ ආරම්භය කියලා ඔයාට හිතෙනවද? පහලින් ඔයාගේ අදහස කමෙන්ට් කරන්න! 👇

මෙවැනි ලෝකය වෙනස් කරන නවීන තාක්ෂණික තොරතුරු සිංහලෙන් දැනගන්න දිගටම KP Tech Gear සමඟ රැඳී සිටින්න!